نكاتی در مورد بزرگ‏ترین پروژه‏ی جاسوسی جهان

آرمین راد

شاید بتوان ECHELON را بزرگ‏ترین پروژه‏ی جاسوسی جهان نامید. پروژه‏ای برای شنود كلیه‏ی مكالمات تلفنی، دورنگار، نامه‏های الكترونیكی و موارد مشابه در سرتاسر دنیا. واضح است كه یك سر این پروژه باید در آمریكا باشد و البته همین طور هم هست.

ECHELON دو ویژگی دارد كه آن را از پروژه‏های مشابه به كلی متمایز می‎كند: اول این كه تا حدود زیادی دامنه‏ی پوشش آن كامل است یعنی قصد دارد هر گونه نامه‏ی الكترونیكی، دورنگار، تلفن و هر ارتباط اینترنتی را شنود كند. دوم این كه تقریبا تمام كره‏ی زمین را پوشش می‏دهد و كشورهای عضو این پروژه اطلاعات را با هم ردوبدل می‎كنند و به اطلاعات هم دست‏رسی دارند. در عكس یكی از سایت‏هایی كه احتمالا سایت مركزی این پروژه است دیده می‎شود.

در سال 1948 قراردادی به نام UKUSA بین كشورهای آمریكا، انگلستان، استرالیا، كانادا و زلاندنو بسته شد كه مطابق آن سازمان‏های جاسوسی این كشورها برای ایجاد یك سیستم جهانی كه كلیه‏ی مكالمات تلفنی را شنود كند با هم هم‏كاری كنند (دقت كنید كه این كشورها عملا همان آمریكا و انگلستان هستند). این سیستم بعدها گسترش یافت و به ECHELON معروف شد. در ابتدا قصد داشتند فقط مكالمات بین‏المللی را شنود كنند ولی بعدا تصمیم گرفتند حتی مكالمات محلی و بین‏شهری را نیز كنترل كنند.

ایده‏ی ECHELON ساده است: آنتن‏های شنود برای دریافت سیگنال‏های مایكروویو، ماهواره‏ای، مخابرات سیار (موبایل) و تجهیزات لازم برای شنود فیبرهای نوری را در تمام جهان نصب كنید و سپس با استفاده از قدرت ابركامپیوترها به پردازش اطلاعات بپردازید تا كلمات كلیدی خاص و مورد علاقه را پیدا كنید. این كلمات از طریق پردازش صحبت، پردازش سیگنال‏های نوری و پردازش متون كامپیوتری در حال انتقال در ترافیك مخابراتی جست‏وجو می‏شوند و در نهایت ترافیكی كه جذابیتی داشته باشد علاوه بر ثبت برای پردازش بیش‎تر به قسمت‏های دیگر فرستاده می‏شود. این لغات مورد علاقه به لغت‏نامه‏ی ECHELON مشهور است. نكته‏ای كه نباید فراموش شود این است كه میزان قدرت پردازشی لازم برای پردازش كلیه‏ی مكالمات تلفنی و تماس‏های اینترنتی بسیار بالاست و همین بخش از پروژه است كه می‏تواند آن را از یك پروژه‏ی معمولی به بزرگ‏ترین پروژه‏ی جاسوسی دنیا تبدیل كند.

آمریكا در حال حاضر بیش از بیست ماهواره‏ی جاسوسی دارد كه علاوه بر این كه قادرند عكس‏هایی با دقت 10 سانتی‏متر از هر نقطه از جهان تهیه كنند در این پروژه نیز به كار گرفته می‏شوند. گفته می‏شود بخش انگلیسی این پروژه 15000 نفر كارمند و سالانه نیم میلیارد پوند بودجه دارد و بنابراین تعداد كل كسانی كه در این پروژه درگیر هستند حدود 100 هزار نفر تخمین زده می‎شود.

اولین باری كه این پروژه افكار عمومی را به خود جلب كرد موقعی بود كه یك كمیته‏ی تخصصی در پارلمان اروپا در سال 1997 گزارش داد كه آژانس امنیت ملی آمریكا تمام نامه‏های الكترونیكی، دورنگار و مكالمات تلفنی اروپا را شنود می‎كند.

در این گزارش به وجود سیستم‏های شنود مشابه در بسیاری از كشورها اشاره شده است. از جمله این كه در كشورهای زیر خطوط تلفنی كشورهای خارجی، خطوط تلفنی مهم داخلی مثل خطوط نظامی و سفارت‎خانه‎ها و كلیه‏ی خطوط داخلی كنترل می‏شود: دانمارك، فنلاند، فرانسه، آلمان، آمریكا، ایتالیا، هلند، اسپانیا، انگلستان، كانادا، استرالیا، زلاندنو و سوئد.

بنابراین شنود مكالمات و نظایر آن یك اتفاق دور از ذهن نیست و هم ‎اكنون در بسیاری از كشورهای جهان انجام می‎شود اما همان طور كه گفته شد نكته‏ی جالب در مورد ECHELON پوشش كامل كره‏ی زمین است.

در حالی كه خطوط مخابراتی سیمی از دیدگاه شنود كشورهای خارجی امنیت خوبی دارند، فقط حدود 15 الی 20 درصد جمعیت دنیا به شبكه‏ی كابلی و فیبر نوری برای ارتباطات بین‏المللی دست‏رسی دارند و بقیه از خطوط بی‏سیم استفاده می‎كنند كه شنود آن به علت دست‏رسی راحت به محیط ارتباط راحت‎تر است. بنابراین در مواردی كه از انواع خطوط بی‎سیم برای مكالمات و ارتباطات استفاده می‎شود و یا از فیبرهایی استفاده می‏شود كه از كشورهای عضو پروژه‏ی ECHELON می‎گذرد می‎توان با احتمال بالا گفت كه خط در حال شنود است. ضمن این كه در موارد دیگر نیز سازمان‏های جاسوسی كشورهای مختلف و از جمله كشور مبدا و مقصد به احتمال بالایی در حال شنود خط هستند.

گفته می‎شود سیستم ECHELON حدود سه ماه پیش از حملات 11 سپتامبر هش‏دارهایی را تولید كرده بود و در نهایت از روی اطلاعات همین سیستم بود كه به دست داشتن القاعده و بن‎لادن در این حملات پی بردند.

جالب این جاست كه تا كنون هیچ مقام رسمی دولتی صراحتا اعلام نكرده است كه چنین سیستمی وجود دارد یا ندارد و تنها در گزارش پارلمان اروپا این حدس قوی پس از انجام یك پروژه‏ی كارشناسی مطرح می‏شود كه این سیستم وجود دارد و كار می‏كند.

نتیجه‏ای كه از مجموع این نكات می‎توان گرفت كه:

1) این پروژه نه تنها در آمریكا بلكه در تمام كشورهای دنیا در حال اجراست و فقط قدرت پردازش آن شدت و ضعف دارد.

2) هر وقت برای برقراری یك مكالمه‏ی تلفنی عدد صفر را می‏گیرید (منظور مكالمه‏های بین‏شهری و بین‏المللی و موبایل است) فرض كنید كه عده‎ای این مكالمه را گوش می‎دهند یا گوش خواهند كرد.

3) این فرض را برای ارسال email نیز تكرار كنید.

4) هر چه قدر كلمات مشكوك بیش‎تری در دنیا ردوبدل شود می‎توان امیدوار بود كه سیستم زیر فشار پردازشی سنگین‎تری قرار گیرد و كم‏تر موفق باشد.

5) رمزنگاری كلید حل مشكل است. متاسفانه راه حل مجانی برای این كار كمی دردسر دارد ولی اگر از نرم‎افزار outlook express استفاده می‎كنید می‎توانید از بخش رمزنگاری (encryption) به سایت‏هایی متصل شوید و از سرویس یك‏ماهه‏ی مجانی برای رمزنگاری نامه‏های الكترونیكی خود استفاده كنید.

6) به طور متوسط هر نامه‏ای كه می‎فرستید در حدود 20 كامپیوتر و سرور به جز كامپیوتر مبدا و مقصد ذخیره می‎شود.

7) خوش‏بختانه حجم مكالمات تلفنی و اینترنتی آن قدر زیاد هست كه بتوان امیدوار بود این سیستم‏ها خیلی مزاحم محیط خصوصی ما نشوند اما شرط عقل حكم می‎كند كه تا جایی كه امكان دارد موارد احتیاط را رعایت كنیم.

منابع:

1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 ، 7

نشانی دنبالک (Trackback) برای این مطلب:
http://www.fanusian.COM/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/263