<ولايت فقيه! از وجوب تا واقعيت. تاملي در باب مباني نظري ولايت فقيه (3) یکشنبه ۱۰ آبان ۸۳


رحيم مخكوك

شايد به جرات بتوان مهم‏ترين پشتوانه‏ي ولايت فقيه در ميان اخبار را حديثي از امام زمان (عج) دانست. آن‏جا كه به شيعيان توصيه مي‎كنند كه در حوادث واقعه به راويان حديث مراجعه كنند. در باب اين كه حوادث واقعه چيست و نحوه‎ي مراجعه چگونه بايد باشد گزينه‏هاي زيادي مطرح مي‎تواند باشد اما محدود كردن آن به يك نوع خاص كه در نهايت همان نظريه‎ي ولايت مطلقه‎ي فقيه آيت‎الله خميني است بزرگ‎ترين اشتباهي بود كه اتفاق افتاد. پس از انقلاب اسلامي در سال 57 تا كنون علاوه بر اين كه عده‏اي از علماي شيعه نظر صريح و يا ضمني خود را بر قبول نداشتن نظريه‏ي ولايت فقيه مطرح كردند شش نظريه‏ي كاملا مستقل نيز در اين حيطه با نام نظريه‎ي ولايت فقيه مطرح شده است. نكته‎ي اساسي تمام اين نظريه‏ها اين است كه اين نظريه يك استنباط انساني است و هيچ يك نمي‎تواند ادعا كند كه نص صريح قرآن امر كرده كه مسلمانان دقيقا به همان شيوه رفتار كنند. تنها ادعايي كه قابل طرح است اين است كه من واضع نوع خاصي از نظريه‎ي ولايت فقيه از آيات و روايات اين‎گونه استنباط كرده‎ام. چنين چيزي نمي‎تواند مثل نماز از مباني اسلام باشد و حتي در صورت اجماع علماي اسلامي بر وجوب ولايت فقيه نيز نمي‎توان نوع خاصي از آن را جزء مباني اسلام به شمار آورد، چرا كه در اين صورت اين سؤال مطرح مي‏شود كه چرا نظريه‎هاي ديگر درست نباشد و كدام منبع مستقل درستي بقيه‎ي نظريات را رد كرده است؟ مسخره بودن اين وضع تا بدان جاست كه با قرار دادن نظريه‏اي خاص به عنوان جزئي از مباني اسلام حتي واضعان ديگر شكل‎هاي اين نظريه نيز به بي‎اعتقادي به مباني اسلام متهم و حتي محكوم مي‎شوند.

اين كه عده‎اي به ولايت مطلقه‎ي فقيه معتقد باشند و حتي آن را به اجرا درآورند به خودي خود محل اشكال نيست اما حتي در فضاي ديني و حوزوي نيز بايد اين حق براي سايرين محفوظ بماند كه نظريه‎ي خود را ارائه كنند و حتي در صدد اجراي آن برآيند. اتفاقي كه با منافع كساني كه بر مسند قدرت تكيه زده‎اند هرگز سازگار نيست و بنابراين حالا حالاها نمي‎توان وقوع آن را انتظار داشت.

شورای سردبیری فانوس :: October 31, 2004 :: انديشه

نشانی دنبالک (Trackback) برای این مطلب:
http://www.fanusian.COM/cgi-bin/mt/mt-tb.cgi/487

نظرات شما: